Anonim Şirketlerde Eşit Şartlarda Eşit İşlem İlkesi

En son güncellendiği tarih: Mar 24



Türk Ticaret Kanunu’nun 357’nci maddesi ile düzenlenen ilke esasen eşit şartlarda bulunan pay sahipleri açısından eşitlik kavramını incelemektedir. Bu anlamda oransallık şeklinde gerçekleşecek bir eşitlik durumu söz konusu olup, pay sahipliği ile hisse oranlarından ayrı olarak mutlak eşitlik değil, adalet ve oransallık temelinde nispi bir eşitlik öngörülmüştür.


Dürüstlük Kuralı

Dürüstlük ilkesi ile eşit işlem ilkesi arasındaki ilişki hakkında iki temel görüşün bulunduğu söylenebilir. Görüşlerden biri eşit işlem ilkesini diğer bütün ilkelerden bağımsız bir hukuk prensibi olarak görürken, diğer görüş ise dürüstlük kuralının yansıması olarak eşit işlem ilkesini tanımlar.


Hâkim görüşe göre eşit işlem ilkesi, dürüstlük kuralının bir yansıması olmakla birlikte onun karşısında “lex specialis” olarak görülmemelidir. İlkenin ‘lex specialis’ olarak kabul edilmesi dürüstlük kuralının uygulama alanını kısıtlayamaması ve uygulama dışı bırakamaması hukukun temel ilkeleri açısından daha uygun olacaktır.


Nispi Eşitlik İlkesi

Nispi eşitlik ilkesi mutlak eşitliğe değil; adillik ve hakkaniyet temellerine dayanır. “Eşitlerin eşitliği” şeklinde de ifade edilebilir.


Mutlak eşitlik ilkesi, pay sahipleri arasında hiçbir ayrım gözetmeden her koşulda eşit işleme tabi tutulmasıyken; nispi eşitlik, aynı koşullar altındaki tüm pay sahiplerine eşit davranılması, eşit muamele yapılması olarak değerlendirilir.


TTK madde 357.’de yer alan “eşit şartlarda” ifadesi, TTK’da nispi eşit işlem ilkesinin ihdas edilmek istendiğinin bir göstergesidir.


Aykırılığın Sonuçları

Aykırılığın sonuçları TTK m.391’de ise yönetim kurulunun “eşit işlem ilkesine aykırı” kararlarının butlan yaptırımına tabi olduğu, m. 357’nin gerekçesinde ise kanunun açık hükmünün aksine; eşit işlem ilkesine aykırılığın hukuki sonucunun, somut olay şartlarına bağlı olmak şartı ile iptal olduğu belirtilmiştir. Bu durum doktrinde fikir ayrılıklarına sebep olmaktadır.


İlkeden Faydalananlar

TTK Madde 357. uyarınca eşit işlem ilkesinden faydalananlar şirket pay sahipleri Dolayısıyla üçüncü kişiler veya tahvil sahipleri ilgili ilkeye dayanarak hak talebinde bulunamayacaktır.



YAZAR

Av. Gülşah ALGIN

Av. Mehmet Tuğberk Dekak

Av. İbrahim Safa Uysal

Stj. Elif Simay Beşe


Nasuh Akar Mahallesi

1404. Sokak No: 18-31

Trio Suit, Çankaya/Ankara

Hakkımızda

Yasal Metinler

Hizmetler

Sektörler

Hukuki gelişmelerden haberdar olmak için bültenimize kaydolabilirsiniz:

Kişisel Verilerin İşlenmesi Hakkındaki Aydınlatma Metni’ne ulaşmak için tıklayınız.

  • Facebook
  • Instagram
  • Twitter
  • Siyah LinkedIn Simge
  • YouTube

Juris Hukuk ve Danışmanlık - Tüm Hakları Saklıdır.